Veenfabriek
Marktsteeg 1 | 2312CS | Leiden
071 3318 054 (MA-VR, 9.30 - 13.30 UUR) |

Club Catharsis: Een gesprek met Anna Schoen en Lotte Dunselman van Toneelgroep ECHO


Een gesprek met Theatermakers Anna Schoen en Lotte Dunselman van Toneelgroep ECHO

“De meest pijnlijke momenten geven focus. Het haalt je weg van alle ruis. Je komt in een overlevingsstand. Je denkt niet meer na over de grote levensvragen waar je toch niks mee kan”. (Anna Schoen)

Anna Schoen vormt samen met Lotte Dunselman de artistieke leiding van toneelgroep ECHO uit Arnhem. Hun nieuwe muzikale, zwart-komische thriller CLUB CATHARSIS, een coproductie met de Veenfabriek uit Leiden, is vanaf november te zien in de Nederlandse theaters.

Voor deze voorstelling lieten ECHO en de Veenfabriek zich inspireren door de gedachte dat we alleen in het aangezicht van de dood inzien wat er werkelijk toe doet. Van daaruit maakten ze een voorstelling over de behoefte om onderworpen te zijn aan iets groots en onherroepelijks. Iets dat ons bagage geeft en de ondraaglijke lichtheid van het bestaan kan compenseren.

Club Catharsis
In CLUB CATHARSIS gaat een vrouw, wanhopig door de leegte in haar bestaan, op zoek naar erkenning en zingeving.De vrouw verlangt terug naar een trauma uit haar jeugd. Tijdens die periode was ze haar leven niet meer zeker en juist dat zette haar midden in het leven. Ze wil terug naar die periode, want ze heeft het gevoel dat het leven nu aan haar voorbij trekt. Ze belandt in een mysterieuze club, waar mensen intens leed juist omarmen in plaats van het te willen verdoven. Maar wat begint als een spel loopt gruwelijk uit de hand. 

“JE BENT ER, MAAR ALLES TREKT AAN JE VOORBIJ”

Pijn om te leven
Voor Lotte en Anna is dit een belangrijk thema in hun eigen leven. Lotte: “Ik herken het gevoel dat het leven het leven is. Dat je het leeft, maar het niet echt beseft. Je bent er, maar alles trekt aan je voorbij en je kunt het niet vastpakken. Op de momenten dat ik iets verschrikkelijks meemaakte, voelde ik heel duidelijk wat leven was voor mij en wat er echt toe doet”. Het is vooral de tegenstelling die zij interessant vindt. Dat iets ergs tegelijkertijd juist als prettig kan worden ervaren.

Niet geluk dus, maar pijn om te voelen wat leven is. Anna: “De meest pijnlijke momenten geven focus. Het haalt je weg van alle ruis. Je komt in een overlevingsstand. Je denkt niet meer na over de grote levensvragen waar je toch niks mee kan. Je hebt geen vragen meer over zingeving. Waarom je de dingen doet die je doet. Je doet het gewoon”. Datzelfde gevoel is niet alleen te vinden in extreme pijn, maar ook in geluksmomenten. Lotte: “Die dag dat ik achterop de motor zat en wist dat Bert mijn man was, dat was een geluksgevoel waarin ik het leven ook aanraakte.Maar heel vaak komen we niet bij dat gevoel en lukt het alleen een beetje als we ons indenken dat er iets verschrikkelijks gaat gebeuren”.

“IK WEET DAT HET LEVEN BIJZONDER IS, MAAR JA.. IK MOET OOK NAAR DE BLOKKER”

Oppervlakkig
Dat we op doodgewone dagen niet altijd bij dit intense gevoel van leven kunnen komen, komt volgens Anna en Lotte doordat we ons bezig houden met futiliteiten en ons veel te druk maken over van alles. Lotte: “Ik lees de krant, maak me er druk over, maar wat kan ik er echt mee? Ik maak me druk over wat anderen vinden, dat ik vandaag een slecht humeur heb. Dat ik nog een prullenbak wil kopen en in welke winkel ik dat dan zal doen. Ik weet dat het leven bijzonder is, maar ja… ik moet ook naar de Blokker en bij dat gevoel kan ik wel komen. Ik kan heel goed voelen dat ik een prullenbak wil” geeft Lotte aan. “Het is allemaal zo oppervlakkig en die oppervlakkigheid drijft ons nog verder af van de essentie”.

Volgens Anna komt het ook omdat we verwend zijn geraakt: “We hebben allemaal tijd over, om ons van alles af te vragen. Waarom zijn we hier? Wat heeft het leven voor zin? Wat is mijn rol daarin? Hoe kan ik het beste zin geven aan mijn leven in deze korte tijd hier? Allemaal vragen waar we nooit antwoord op krijgen. Ik wil niet zeggen dat we ze daarom maar beter niet zouden kunnen stellen, integendeel. Maar ze trekken wel een muur op tussen de vragensteller en het hier en nu, het leven zelf”.

“ HET HEEFT IETS SPIRITUEELS OM HELEMAAL TERUGGEWORPEN TE ZIJN OP JEZELF”

Bewustzijn en overleven
Maar wat is dan wel die essentie? Lotte:De essentie is voor mij bewustzijn, het bewustzijn dat je leeft. Het leven kunnen voelen en aanraken. Als je dingen op waarde kunt schatten ontstaat er een groot besef dat je leeft. Dan kun je één zijn met alles en de totale kaalheid van de essentie raken. Het heeft iets spiritueels om helemaal teruggeworpen te zijn op jezelf. Ik voel de essentie van het leven vooral bij groot geluk of grote pijn, bijvoorbeeld als er iemand doodgaat”.

Voor Anna is het heel duidelijk: “Voor mij is de essentie de kracht van overleven. Overleven in plaats van zoeken naar antwoorden. Die vragen, maar vooral de antwoorden doen er eigenlijk helemaal niet toe. Het zit ook in dankbaarheid. Toen ik een periode last had van een paniekstoornis, kon ik de straat niet meer op. Heel heftig, ik kon niks meer. Terwijl ik probeerde om weer deel te nemen aan het leven, werd ik me ervan bewust hoe bijzonder het was, dat ik gewoon naar de supermarkt kon gaan om een pak sinaasappelsap te halen. Daar was ik enorm dankbaar voor en ik zou willen dat ik die dankbaarheid vaker en voor meer dingen kan ervaren”.

Ook in hun directe omgeving zien ze veel mensen die op zoek zijn naar zichzelf en naar verbinding met het leven. Soms lijkt het wel of we allemaal van gekheid niet

meer weten waar we het zoeken moeten. Lotte: “Misschien komt het wel omdat een groot deel van onze generatie religieloos opgroeit, zonder zingeving. Maar als we gaan denken het allemaal zinloos is, dan is dat nogal iets om mee te dealen. Het is belangrijk om het met elkaar te hebben over zulke dingen”. 

Troost en een schop onder de kont
Met de voorstelling willen zij het onderwerp onder de aandacht brengen en het gesprek aangaan met het publiek. “Wij willen met deze voorstelling echt niet zeggen, Ga de pijn opzoeken om te voelen dat je leeft. En we willen ook niet zeggen: Beseffen jullie eens even dat je leeft”, zegt Lotte, “Want wij kunnen dat zelf ook niet. We willen troost bieden. Met de voorstelling laten we zien dat wij ook in die zoektocht zitten naar zingeving, essentie, naar echt leven. We willen dat delen met elkaar en met ons publiek”.

“We snijden een onderwerp aan”, zegt Anna, “vergroten het enorm uit en laten daarmee de absurditeit zien van deze universele verlangens. Ik hoop dat mensen de zaal uitkomen en denken Sjonge jonge, jonge, waar maak ik me eigenlijk druk om. Waarom besteed ik zoveel tijd aan het zoeken naar iets dat toch niet te vinden is.Ik wil troost bieden, maar ook een beetje een schop onder de kont geven. En misschien ook wel mezelf een schop onder de kont geven”.

CLUB CATHARSIS is te zien van november t/m februari 2020 in de Nederlandse theaters. Kijk voor de speellijst op www.tgecho.com of www.veenfabriek.nl

 

 

 

 

 

 

 

 

Op de hoogte blijven van De Veenfabriek?

Ja, schrijf me in voor de nieuwsbrief!